PDC Homepage

Home » Products » Purchase

Roczniki Filozoficzne

Volume 27, Issue 1, 1979

Metafizyka, Logika, Historia, Filozofii

Jerzy Kalinowski
Pages 101-111

Bóg przeciw Bogu?

Należy odróżniać, czy przeciwstawiać Boga filozofów i Boga patriarchów? Do mówienia o Bogu rozumu i Bogu wiary przyczyniły się głównie Myśli Pascala. Jak się zatem ma sprawa u niego? Pozostawiając ostateczną odpowiedź specjalistom można jednak podtrzymywać, że Pascal raczej odróżniał niż przeciwstawiał. Ale ważniejsze od tego, co sądził, jest to, co należy sądzić. Ci, którzy opowiadają się za przeciwstawianiem czynią tak albo dlatego, że uważają rozumowe poznanie Boga za niemożliwe, albo dlatego, że chcą uniknąć antropomorfizmu w pojmowaniu Boga, antropomorfizmu, od którego usiłowania rozumowego poznania Boga nigdy, zdaniem ich, nie są wolne, albo wreszcie obawiają się, bezzasadnie, że Bóg filozofów z konieczności pozbawiony jest charakteru osoby. Tymczasem, jak widać choćby na przykładzie św. Tomasza z Akwinu, rozumowe (filozoficzne) poznanie Boga osobowego jest możliwe i wolne od antropomorfizmu, dzięki transcendentalnej analogii bytu. Nadto, jest ono podwójnie pożyteczne. Z jednej strony stanowi podstawowy preambuł wiary. Z drugiej służy za fundament religii naturalnych, które na swój sposób prowadzą do Boga patriarchów ludzi, którym nie jest dane być oficjalnie członkami ciała mistycznego Chrystusa. Nie ma dwu Bogów przeciwstawiających się sobie. Jest jeden Bóg. Z jednej strony dający się człowiekowi poznać, choć z trudem, bardzo ograniczenie, niedoskonale, a nawet z błędami; z drugiej, objawiający się jako Ojciec i ofiarowujący udział w swoim życiu. Skutkiem tego odwracanie się od Boga filozofów, Boga rozumu, a tym bardziej mniej lub więcej pogardliwie odnoszenie się doń, co się niestety spotyka w pewnej mierze nawet u niektórych chrześcijan, niezależnie od tego, co sami o tym sądzą, nie oddaje usługi Bogu patriarchów* Bogu objawienia i wiary.

Usage and Metrics
PDC